Archive for the ‘Siedem aktów życia’ Category

Akt ostatni

Przejdźmy wreszcie do szekspirowskiego siódmego aktu (a naszego ósmego): I wreszcie akt ostatni, który kończy Dziwną i pełną zdarzeń akcję sztuki: Nowe dzieciństwo, gdy traci się pamięć, Zęby, smak, włosy, wzrok – i w końcu wszystko. Świadomość śmierci oraz podeszły wiek, który ją poprze­dza, zawsze zaprzątały uwagę człowieka. Wergiliusz ponuro myślał o starości i śmierci: [...]

A potem sędzia

Czas płynie, przychodzi wiek średni. W wierszu miłosnym Do nieskorej bogdanki (To His Coy Mistress) Andrew Marvell pisze o niecierpliwości, która pojawia się, gdy do żądzy dołą­cza typowa dla dojrzałości świadomość nieuchronnej śmierci: Cóż, kiedy za mną pędzi pogoń chyża – Skrzydlaty rydwan czasu wciąż się zbliża; A tam, przed nami, czekają jedynie Nieogarnionej wieczności [...]

A potem kochanek

Dorastanie to kolejny ważny okres przejściowy, podczas któ­rego dziecko nagle staje się wyższe i silniejsze. Rozwój piersi u dziewcząt czy męskich genitaliów może być powodem do dumy. Jednak mięśnie i, co gorsza, tłuszcz rozwijają się w no­wych miejscach, włosy pojawiają się tam, gdzie ich dotąd nie było, a gładka niegdyś skóra pokrywa się niechcianymi wy­pryskami. [...]

Otulają cię

Długi okres między odstawieniem od piersi a uzyskaniem całkowitej samodzielności to uderzająca właściwość rozwoju człowieka, jej funkcja adaptacyjna zaś rodzi wiele pytań. Z okresem tym wiąże się także kilka innych zagadnień, na przykład coraz częstsze posiadanie tylko jednego dziecka, in­tensywna opieka rodzicielska czy uczestnictwo w życiu towa­rzyskim. Przedłużony okres nauki, wolny od poszukiwania partnera i [...]

Początek końca

Odstawianie od piersi – proces odchodzenia od pokarmu matki na rzecz pokarmów stałych – w zależności od gatunku może mieć charakter stopniowy bądź nagły. Młode osobniki gatunków roślinożernych zaczynają szukać paszy krótko po narodzinach, aczkolwiek nie mogą jeszcze przetrwać bez mle­ka matki. Młode ssaki drapieżne dostają swój pierwszy mię­sny pokarm kilka tygodni po narodzinach, gdy [...]

Nowy wspaniały świat

Powszechnie uważa się, że poród jest dla dziecka przeży­ciem traumatycznym. Niektóre osoby mają rzekomo wspo­mnienia z przechodzenia przez kanał rodny, ale są one mało przekonujące i prawdopodobnie bardziej związane z projekcją dorosłych niż z rzeczywistością10. Pomimo to jednak opuszcza­nie środowiska macicy to proces nagły, a może się okazać nie­bezpieczny, jeśli się przedłuży. Dziecko może doznać [...]

Życie w macicy

Wcześniaki (urodzone do trzech miesięcy przed wyznaczo­nym terminem) są bardzo małe, lecz w pełni ukształtowane. Ich dotyk, węch, słuch i wzrok rozwinęły się już – w wymienionej kolejności. Istnieją też główne połączenia nerwowe z przed­nią częścią mózgu. Każda matka wie, jak ruchliwe może być nienarodzone dziecko, zwłaszcza w ostatnim trymestrze ciąży. Badania ultrasonograficzne ukazują niezwykły [...]

Rodzice, potomstwo i konflikt

U niektórych gatunków opieka nad młodymi ogranicza się do zapewnienia niewielkiej ilości żółtka, umożliwiającego po­tomstwu przetrwanie do momentu, w którym nabędzie ono umiejętność samodzielnego zdobywania pokarmu. Ryby mor­skie, na przykład śledzie, produkują olbrzymie ilości komórek jajowych i plemników, które łączą się w wodzie. Żadne z rodzi­ców nie opiekuje się potomstwem, dlatego też większość za­płodnionych jaj [...]

Aktorzy na scenie

Każdy człowiek musi odegrać w życiu wiele ról. W osobie Jakuba w Jak wam się podoba Szekspir zwrócił uwagę na bardzo zróżnicowane role, jakie przypadają człowiekowi w mia­rę jego rozwoju i starzenia się: Cały świat to scena, A ludzie na nim to tylko aktorzy. Każdy z nich wchodzi na scenę i znika, A kiedy na [...]