Archive for the ‘Poranek jest zwiastunem dnia’ Category

Wątki ciągłości

Ludzie oświecenia i romantyzmu tkwili w głębokim przeko­naniu, które William Wordsworth odpowiednio ubrał w słowa: ?Dzieciństwo kształtuje człowieka”. Stałość osobowości i za­chowania może prowadzić do przygnębiającego fatalizmu, we­dług którego życie zdaje się pędzić ślepą uliczką. Czy możliwa jest ucieczka? Powraca myśl, że z chwilą gdy przyswoisz sobie pewnego rodzaju zachowania, nic nie będzie mogło ich [...]

Różnymi drogami do jednego celu

Zmęczone osoby docierające po pracy na stację, z której od­jeżdżają do domu, stwierdzają czasem, że ich pociąg wypadł z rozkładu. Jeśli są wystarczająco zdeterminowane, zazwyczaj znajdują jakiś alternatywny sposób powrotu, na przykład inny pociąg, autobus, taksówkę, transport prywatny, własne nogi bądź kombinacje wszystkich tych elementów. Analogiczny pro­ces wybierania alternatywnych dróg zachodzi w rozwoju ciała i [...]

Nie wypaść z toru

Niektóre dzieci są bardziej odporne psychicznie niż inne. Podczas gdy jedne rzadko poddają się wpływowi przykrych doświadczeń, u innych skaza na psychice pozostaje na całe życie. Amerykańska psycholog Emmy Werner zapoczątkowa­ła w latach pięćdziesiątych badania nad rozwojem odporności. Zamierzała skupić się na tych dzieciach, które potrafią radzić sobie z przeciwnościami. Czy charakteryzuje je jakaś szcze­gólna [...]

Więcej niż ziarno

Cechy temperamentu i zachowania, takie jak nieśmiałość czy skłonność do irytacji, z wielu powodów są szczególnie od­porne na zmiany. Zagadnienia dotyczące ciągłości można zi­lustrować badaniami przywiązania emocjonalnego dziecka do matki. Po zakończeniu drugiej wojny światowej władze Światowej Organizacji Zdrowia z niepokojem zastanawiały się nad długo­terminowym stanem zdrowia psychicznego dzieci osieroconych bądź odseparowanych od swych rodzin. [...]

Kasowanie taśm?

Przechodzenie siedmiu etapów rozwoju polega na istotnych przekształceniach organizmu i zachowania. Narodziny przyno­szą największe zmiany, lecz te, które zachodzą podczas dojrze­wania, są niemal równie potężne. To wielkie skoki rozwojowe przypominają do pewnego stopnia proces metamorfozy, w wy­niku którego bezskrzydła gąsienica przekształca się w motyla, a żyjąca w wodzie kijanka ? w żabę. Przeobrażenia zachodzące w [...]

Dożywocie

Ogrodnicy dbają o swoje rośliny, urywając ich pączki, aby się równomiernie rozkrzewiały, lub przywiązując je do pali­ków, by prosto rosły. Jeśli z kolei celem jest asymetria, tak jak w przypadku niektórych miniaturek bonsai, nieszczęsną ro­ślinę oplatają drutem i zmuszają do przyjmowania powygina­nych kształtów. ?Jeśli gałązka jest zgięta, drzewo jest pochylo­ne”, pisał Alexander Pope. Fizyczne ograniczanie [...]